Dlaczego dodajemy mleko do kawy?
Choć espresso samo w sobie potrafi zachwycić naturalną słodyczą, owocowością czy czekoladowymi nutami, wiele osób nie wyobraża sobie kawy bez mleka.
Nie ma w tym nic dziwnego.
Mleko zmienia charakter napoju. Zawarte w nim białka i tłuszcze łagodzą odczuwanie goryczy oraz kwasowości, dzięki czemu kawa staje się bardziej kremowa, delikatna i słodsza w odbiorze. Dodatkowo spienione mleko nadaje napojowi aksamitną konsystencję, którą kojarzymy z cappuccino, latte czy flat white.
Nie oznacza to jednak, że kawa z mlekiem jest lepsza od czarnej. To po prostu dwa różne sposoby picia kawy, oferujące zupełnie inne doznania smakowe.
Kawa z mlekiem a czarna kawa – czy organizm odczuwa różnicę?
Tak, choć nie zawsze jest ona duża.
Czarna kawa praktycznie nie zawiera kalorii i szybciej opuszcza żołądek. Dla wielu osób daje bardziej wyraźne pobudzenie i pozwala lepiej poznać naturalny charakter ziaren.
Dodatek mleka:
zwiększa kaloryczność napoju,
dostarcza białka i tłuszczu,
może nieznacznie spowolnić wchłanianie kofeiny,
sprawia, że kawa wydaje się łagodniejsza w smaku.
Przez wiele lat można było spotkać się z opinią, że mleko całkowicie neutralizuje przeciwutleniacze zawarte w kawie. Obecnie badania nie potwierdzają tak jednoznacznych wniosków. Wpływ mleka na właściwości kawy jest znacznie mniejszy, niż kiedyś przypuszczano.
Czym można zastąpić mleko?
Jeszcze kilkanaście lat temu wybór był prosty – mleko krowie albo czarna kawa.
Dziś w większości kawiarni znajdziemy napoje roślinne stworzone specjalnie do kawy.
Najpopularniejsze z nich to:
Napój owsiany
To zdecydowanie najczęściej wybierana alternatywa.
Dlaczego?
ma naturalnie słodki smak,
bardzo dobrze się pieni,
świetnie współgra z espresso,
nie dominuje aromatu kawy.
To właśnie napój owsiany bariści najczęściej polecają osobom, które po raz pierwszy chcą spróbować mleka roślinnego.
Napój kokosowy
Napój kokosowy wyróżnia się charakterystycznym aromatem kokosa.
Najlepiej komponuje się z kawami o czekoladowym lub orzechowym profilu smakowym. Nadaje napojowi egzotyczny charakter, choć jego smak jest znacznie bardziej wyczuwalny niż w przypadku napoju owsianego.
Co znajduje się w składzie?
Mleko krowie
Naturalne mleko zawiera przede wszystkim:
wodę,
białka mleczne,
tłuszcz mleczny,
laktozę,
wapń,
witaminy z grupy B,
witaminę A.
W sklepach najczęściej spotykamy mleko pasteryzowane lub UHT, którego skład zazwyczaj ogranicza się wyłącznie do mleka.
Napój owsiany
Podstawowy skład to:
woda,
owies,
olej roślinny,
sól.
W wersjach Barista producenci często dodają:
olej rzepakowy lub słonecznikowy,
stabilizatory,
emulgatory,
regulatory kwasowości.
Napój kokosowy
Najczęściej zawiera:
wodę,
mleczko kokosowe lub ekstrakt kokosowy,
oleje roślinne,
stabilizatory,
emulgatory.
Podobnie jak napój owsiany, wersje Barista mają bardziej rozbudowany skład, ponieważ zostały stworzone specjalnie do przygotowywania kaw mlecznych.
Dlaczego mleko w kawiarniach tak dobrze się spienia?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań.
Wiele osób próbuje przygotować w domu cappuccino takie jak w kawiarni, jednak efekt często jest zupełnie inny.
Sekret tkwi nie tylko w umiejętnościach baristy, ale również w samym mleku.
Mleko krowie
Za idealną piankę odpowiada przede wszystkim odpowiednia ilość białka oraz tłuszczu.
Białka tworzą strukturę mikropianki, natomiast tłuszcz odpowiada za jej kremowość i aksamitną konsystencję.
Podczas spieniania gorącą parą białka otaczają pęcherzyki powietrza, tworząc drobną i trwałą piankę.
Najlepsze efekty daje zazwyczaj świeże mleko o zawartości tłuszczu około 3–3,5%.
Napoje roślinne
Naturalne napoje roślinne spieniają się znacznie trudniej niż mleko krowie.
Dlatego producenci stworzyli specjalne wersje Barista.
Oprócz owsa lub kokosa zawierają one odpowiednio dobrane:
oleje roślinne,
stabilizatory,
emulgatory,
regulatory kwasowości.
Ich zadaniem nie jest zmiana smaku, lecz poprawa właściwości podczas spieniania. Dzięki nim napój tworzy gładką mikropiankę, nie rozwarstwia się po połączeniu z gorącym espresso i zachowuje kremową konsystencję.
Dlaczego w napojach roślinnych typu Barista znajduje się olej rzepakowy lub słonecznikowy?
To pytanie pojawia się bardzo często.
Wiele osób uważa, że obecność oleju oznacza gorszą jakość produktu. W rzeczywistości jest odwrotnie.
Napój owsiany czy kokosowy naturalnie zawiera znacznie mniej tłuszczu niż mleko krowie. Aby podczas spieniania zachowywał się podobnie do mleka, producenci dodają niewielką ilość oleju roślinnego.
Oleje pomagają:
uzyskać bardziej kremową konsystencję,
poprawić odczucie napoju w ustach,
stworzyć stabilną mikropiankę,
ograniczyć rozwarstwianie po połączeniu z espresso.
Najczęściej stosowany jest olej rzepakowy, ponieważ ma neutralny smak i bardzo dobrze sprawdza się podczas podgrzewania oraz spieniania. W niektórych produktach wykorzystuje się również olej słonecznikowy, który pełni podobną funkcję.
W połączeniu z odpowiednio dobranymi białkami roślinnymi, stabilizatorami i emulgatorami oleje sprawiają, że napój zachowuje się podczas spieniania bardzo podobnie do mleka krowiego.
Podsumowanie
Nie istnieje jedno mleko, które będzie najlepszym wyborem dla każdego.
Mleko krowie to naturalny produkt bogaty w białko, wapń i witaminy. Dla większości osób będzie doskonałym wyborem do codziennego picia kawy.
Napoje roślinne są natomiast świetną alternatywą dla osób, które nie spożywają produktów mlecznych, mają nietolerancję laktozy lub po prostu preferują inny smak. Wersje Barista posiadają bardziej rozbudowany skład, ponieważ zostały stworzone z myślą o przygotowywaniu kaw mlecznych. Dodatek olejów roślinnych, stabilizatorów czy emulgatorów nie ma na celu „pogorszenia” produktu, lecz zapewnienie odpowiedniej kremowości, trwałej mikropianki i dobrego połączenia z espresso.
Czy mleko roślinne jest zdrowsze od krowiego?
Nie ma jednej odpowiedzi.
Wszystko zależy od indywidualnych potrzeb organizmu, sposobu odżywiania oraz konkretnego produktu. Niektóre napoje roślinne mają bardzo prosty skład, inne zawierają więcej dodatków technologicznych. Podobnie mleko krowie może być doskonałym wyborem dla jednych osób, a niewskazanym dla innych – na przykład przy alergii na białka mleka lub nietolerancji laktozy.
Najważniejsze jest świadome wybieranie produktów i czytanie etykiet, zamiast kierowania się wyłącznie hasłami marketingowymi.
Na końcu warto pamiętać o jeszcze jednej rzeczy.
To nie mleko – krowie czy roślinne – decyduje o jakości filiżanki. Najważniejszym składnikiem zawsze pozostaje dobrej jakości kawa. Dobre ziarno będzie smakowało świetnie zarówno jako espresso, jak i w połączeniu z odpowiednio dobranym mlekiem lub napojem roślinnym.
W BUNO Coffee Roasters wierzymy, że nie ma jednego słusznego wyboru. Najlepsza kawa to po prostu taka, która smakuje właśnie Tobie.